Terwijl Den Haag galmde van pleidooien voor een nieuwe bestuurscultuur voltrok de kabinetsformatie zich in grote beslotenheid. Er werd zelfs niet gelekt, hooguit slordig met vertrouwelijke stukken omgesprongen. Zelfs de Tweede Kamer, op papier de regisseur van de formatie, werd spaarzaam geïnformeer...

Lees verder ›

Zelf noemde premier Mark Rutte de kabinetsformatie ‘lang, te lang’. Onder die titel verschijnt in de tweede helft van maart een terugblik vanuit het Montesquieu Instituut op de totstandkoming van Rutte IV, vanaf de verkiezingscampagne tot de regeringsverklaring. Die bundel met analyses, beschouwinge...

Lees verder ›

Met bewondering heb ik kennis genomen van het eerste rapport van de OVV over de aanpak van de coronacrisis. Het is een gedegen onderzoek naar de gang van zaken, gebaseerd op een uitgebreide analyse van gegevens en documenten (meer dan 12.000), op talrijke interviews, op literatuurstudie et cetera. E...

Lees verder ›

In mijn vorige column ben ik ingegaan op de organisatie van het politieke deel van de rijksdienst, de ministers en de staatssecretarissen. In deze column komt het ambtelijke deel aan de orde. Ook over de ambtelijke dienst bevat het regeerakkoord weinig. Opvallendste was het ontbreken van departement...

Lees verder ›

Kort geleden kwam NRC Handelsblad met een artikel onder de kop ‘De digitale knokploeg van Forum voor Democratie’.1 Het beschrijft dat aanhangers van Forum via chatapp Telegram regelmatig bedreigingen uiten in de richting van hun politieke tegenstanders. Die dreiging heeft zich inmiddels uitgebreid t...

Lees verder ›

De algemene politieke beschouwingen (APB) wordt gewoonlijk na Prinsjesdag gehouden met als onderwerp de Troonrede en de rijksbegroting voor het nieuwe parlementaire jaar. Eerst in de Tweede Kamer en daarna in de senaat. Het is al vele decennia een controversiële vraag of de Eerste Kamer door de frac...

Lees verder ›

Lenin zei ooit dat er decennia zijn waarin er niets gebeurt en weken waarin zich decennia lijken te voltrekken. Dezelfde man werd op 21 februari 2022 aangehaald in de speech van Vladimir Poetin waarin hij de grond aanveegde met het bestaansrecht van de staat Oekraïne. Enkele dagen later vond de Russ...

Lees verder ›

Op 10 februari 2022 nam de Tweede Kamer een initiatiefwetsvoorstel aan dat de verplichte vijfdagentermijn uit de wet van 1984 beoogt te schrappen. Het voorstel komt in een tijd waarin het recht op abortus steeds verder onder druk komt te staan, van Polen tot de Verenigde Staten, aldus mede-initiatie...

Lees verder ›

Toen het kabinet op 12 maart 2020 vergaande noodmaatregelen uitvaardigde tegen de verspreiding van het coronavirus, dachten velen dat ook het grondwettelijke recht om te demonstreren ernstig onder druk zou komen staan.Aanvankelijk was dit ook zo. Verschillende groepen die wilden demonstreren, werd d...

Lees verder ›

Tot de jaren zestig van de vorige eeuw floreerden de lokale partijen: zij bezetten de ruimte die de landelijke politieke partijen hen boden. Vervolgens eisten die landelijke partijen hun plek op bij de raadsverkiezingen, waardoor de lokale partijen naar de marge werden gedrongen. Vlak voor de eeuwwi...

Lees verder ›

Het wethouderschap speelt zowel in de aanloop als na afloop van het Tweede Kamerlidmaatschap een belangrijke rol in het carrièreverloop van veel politici. Momenteel is één op de tien leden een voormalig wethouder. Anderzijds vertrekken Tweede Kamerleden soms naar de gemeentelijke politiek en anderen...

Lees verder ›

Als het gaat om de relatie burger-overheid, ook op lokaal niveau, is er één onderwerp dat overal met kop en schouders boven uitsteekt en dat is de menselijke maat. Na de toeslagenaffaire en de aardbevingsschade in Groningen speelt het zelfs een hoofdrol in het coalitieakkoord van het ten langen lest...

Lees verder ›

Niet alleen nationaal maar ook lokaal leidt coalitievorming na verkiezingen tot een bestuurscollege dat over een georganiseerde meerderheid beschikt in de volksvertegenwoordiging. Daar staat een oppositie tegenover van partijen die niet aan de coalitie deelnemen. In de nationale politiek is dat de n...

Lees verder ›

Het conflict over Oekraïne na de grootscheepse en brutale Russische inval daar van 24 februari krijgt verregaande politieke gevolgen. Sinds de val van de Berlijnse Muur en de ineenstorting van de Sovjet-Unie sluimert al decennialang een diepe principiële tegenstelling tussen oost en west over de afb...

Lees verder ›

Deze week was er plotseling nieuws van Angela Merkel. Niet alleen was ze in een Berlijnse supermarkt aan de Morsestraße beroofd van haar portefeuille, ondanks persoonsbeveiliging, ook sprak ze zich uit over de Russische inval in Oekraïne. Tot nog toe had ze bijzonder weinig van zich laten horen en h...

Lees verder ›

Sergio Mattarella blijft president, Draghi gaat onverstoorbaar door met zijn hervormingen, en het versplinterde politieke partijenlandschap bevindt zich in een patstelling. In die omstandigheid groeide de Italiaanse economie vorig jaar met 6% en wordt er hard gewerkt aan diverse investeringen in de ...

Lees verder ›

In Brussel en daarbuiten wordt er met spanning gekeken naar de Hongaarse verkiezingen in april, waar een verenigde oppositie alles op alles zet om de regerende Fidesz partij van premier Orbán uit het zadel te wippen. De peilingen geven de supporters van Orbáns tegenstander [[taalaan aa]]Péter Márki-...

Lees verder ›

[[if links]]Terug in de Kamerna (korte) kabinetspostAntoon­ Veerman (ARP, 1975)Joep Mommersteeg (KVP, 1976)Hedy d'Ancona (PvdA, 1982)René van der Linden (CDA, 1988)Annette Nijs (VVD, 2005)Fred Teeven (VVD, 2015)Mark Harbers (VVD, 2019)Ben Knapen (CDA, 2022)[[elseif rechts]]Betwiste gebiedenuit voormalige Sovjet-UnieNagorno KarabachAbchaziëZuid-OssetiëTransnistriëLuhanskDonetskDonbasde Krim[[endif]]